Gry bez prądu mają najróżniejsze oblicza. Oczywiście większość osób od razu pomyśli o planszówkach i karciankach, ale co jeśli wam powiemy, że można grać czytając książkę? W ostatnim czasie gry książkowe przechodzą prawdziwy renesans i dziś chcielibyśmy przybliżyć wam ten osobliwy gatunek. No to czym są gry książkowe?
Zbliża się sezon jesienny i tak wiemy, że jeszcze trochę zostało, ale mimo to coraz krótsze dni sprzyjają wieczornej lekturze. Gry książkowe pozwalają przeżyć przygody nie tylko przez ich poznawanie oczyma bohatera. W ich przypadku to czytelnik ma wpływ na przebieg wydarzeń, chociaż trzeba zaznaczyć, że rozróżniamy kilka rodzajów gier książkowych i nie każda skupia się na fabule. W tym tekście postaramy się dość czytelnie opisać na czym polegają gry książkowe i w jaki sposób dostarczają rozrywki.
Pierwsza książka paragrafowa powstała w 1963 roku i była to powieść Gra w klasy autorstwa argentyńskiego pisarza Julia Cortazara. Odbiegała ona od dzisiejszych gier paragrafowych i zawierała 155 mini rozdziałów, które można było czytać w dowolnej kolejności. Powieść była owocem nowego nurtu rodzącego się we Francji i pokazała, że można bawić się tekstem w nieoczywisty sposób. Pierwsza prawdziwa gra książkowa powstała w 1967 roku i była to historia pewnego kota Lucky Le autorstwa brytyjskiego pisarza książek dla dzieci, Edmunda Wallace Hidicka. Czytelnicy po raz pierwszy dokonywali wyboru ścieżki fabularnej przez przeskoczenie do wybranego paragrafu, czyli na odpowiednio oznaczoną stronę, a nie kolejną. Tak się zrodziły książki paragrafowe.
W książkach paragrafowych czytelnik na koniec pewnego fragmentu tekstu (paragrafu) staje przed wyborem dalszej ścieżki fabularnej. Czasem może to oznaczać konkretny dialog, innym razem pójście bohatera jakąś ścieżką, a jeszcze innym skorzystanie z jakiegoś przedmiotu czy rozwiązania. Numery paragrafów nie odpowiadają stronom książki! Czytelnik po wyborze przenosi się do odpowiedniego paragrafu i tak czyta, aż pozna całą historię. W efekcie książki paragrafowe pozwalają na poznanie historii z różnym przebiegiem wydarzeń i zakończeniami, a te mogą nie być szczęśliwe. Sama historia może też się skończyć znacznie przed czasem.
Twórcy książek paragrafowych rozwijali koncepcję tworząc ostatecznie gry książkowe, które czasem są określane mianem książek hybrydowych. Podstawowa mechanika paragrafów z czasem została uzupełniona o łamigłówki. Gracze muszą zmierzyć się z zagadkami, aby przejść do kolejnych etapów historii. Fabuła była łączona z labiryntową konstrukcją świata i sama podróż mogła wprowadzić graczy w tarapaty. W końcu w grach książkowych pojawiły się elementy papierowych RPG. W serwisie Amator Planszówek znajdziecie recenzje takich gier, jak seria Fighting Fantasy, czy Koszmar Alicji w Krainie Czarów. Czytelnicy tworzą w nich swoje postaci i nadają im statystyki początkowe. Podczas rozgrywki zaś korzysta się z kości w celu rozpatrywania testów przy walkach i używaniu różnych umiejętności. Nieodzowny jest też ołówek do zaznaczania obrażeń i zgromadzonych przedmiotów w ekwipunku. Takie historie mogą się skończyć przedwcześnie po śmierci bohatera przez przegraną walkę, czy wpadnięcie w pułapkę. Całość generuje całkiem sporo emocji. Co ciekawe autorzy niektórych gier książkowych idą dalej i dołączają do swoich tomów także mini plansze, figurki i akcesoria pozwalające lepiej wczuć się w przygodę. To jednak nie jedyne gry książkowe!
Ciekawą kategorią gier książkowych są komiksy paragrafowe. Ilustrowane powieści również mogą przedstawiać historię w sposób pozwalający czytelnikom na wybór ścieżki fabularnej. Co więcej nastawienie na obraz daje znacznie lepsze możliwości kreowania zagadek. Szczególnie widać tę swobodę i naturalność w komiksach kryminalnych z serii Sherlock Holmes. Pokazują one, że gry komiksy nie są kierowane tylko do dzieci, co może się nasuwać wielu osobom na myśl o takim albumie obrazkowym.
Niemniej nie brakuje również komiksów paragrafowych dla dzieci, jak choćby świetny tom Jeden dzień z życia psa o przygodach ciekawskiej Lusi. Takie komiksy ponownie korzystają z paragrafów, które wskazują konkretne ścieżki fabularne. W ostatnim okienku danego fragmentu historii znajdują się liczby odnoszące czytelnika do konkretnego paragrafu. W przeciwieństwie do książek tutaj często numery paragrafów są naniesione na ilustrację i bezpośrednio wskazują ścieżki, przedmioty, czy postaci za jakimi mamy podążać, co wymaga od gracza pewnej spostrzegawczości. Na rynku znajdziemy sporo ciekawych serii komiksów paragrafowych i stanowią one swoiste rozwinięcie książek paragrafowych. Natomiast nie brakuje czegoś zupełnie innego, co nadal jest grą książkową!
Pisząc o książkach z łamigłówkami nie mamy na myśli zeszytów zadań do szkoły. Szczególnym rodzajem gier książkowych są zbiory zagadek logicznych, które mają swoją fabułę. Takie publikacje na każdej stronie lub dwóch stronach zawierają jakąś łamigłówkę, którą trzeba rozwiązać, aby pójść dalej. I tutaj pojawiają się różne książki. W niektórych rozwiązanie łamigłówki jest potrzebne, aby zdobyć ważną wskazówkę do rozwiązania kolejnej. W innych rozwiązanie wskazuje nam jakąś informacje fabularną, co pozwala poznać kolejny fragment historii i w ten sposób brnąć dalej.
Świetnym przykładem takich książek z łamigłówkami jest seria Dziennik. W jej ramach pojawiły się zarówno książki dla dzieci, jak i naprawdę wymagające tomy dla dorosłych. W ich ramach dostaliśmy dzienniki mające fabularne wprowadzenie i następnie szereg łamigłówek luźno powiązanych z opisaną na początku historią, jak i dzienniki, w których każda łamigłówka niosła za sobą kolejny opis podróży. To co najważniejsze to fakt, że książki z zagadkami podchodzą na najróżniejsze sposoby do zabawy. Część zagadek wymaga spostrzegawczości i logicznego myślenia, inne sprawdzają wiedzę gracza i umiejętności dedukcji, a jeszcze inne wymagają dosłownie przestrzennej zabawy z książką przez obracanie jej i zaginanie stron. Nierzadko takie gry książkowe potrzebują dostępu do internetu w celu sprawdzenia poprawności odpowiedzi. W przytoczonych Dziennikach rozwiązanie wpisuje się na dedykowanej stronie i w zamian otrzymuje się hasło potrzebne w kolejnej zagadce. Takie rozwiązanie nie jest idealne, ale też nie kusi gracza do podpatrzenia poprawnej odpowiedzi. Wykorzystanie aplikacji online daje też dostęp do podpowiedzi, co z kolei może być dla wielu osób bardzo pomocne. Tym bardziej, że niektóre gry książkowe z zagadkami mają naprawdę wysoki poziom trudności.
Teraz już wiecie czym są gry książkowe! Jeśli ogólnie interesują was gry bez prądu to zachęcamy do lektury artykułu o tym, jak zacząć grac w planszówki!. Współczesne gry mają naprawdę wiele do zaoferowania i pozwolą wam spędzić sporo przyjemnych chwil z najbliższymi.
Musimy o tym napisać! Tego Ci u nas brakuje! Daj znać, co chcesz znaleźć na Piwnicy.
